Polub nas na Facebooku

Aktualności

Gaj słoni - część 4

Pan Dźambunatha w pieśniach i literaturze

Śiwaiccy święci i poeci skomponowali dwanaście klasycznych pieśni na cześć Pana Dźambunatha. Są one ważnym świadectwem śiwaickiej siddhanty i bhakti. Liczne odniesienia do Thiruwanaikki i Pana Dźambunatha znajdują się w hymnach świętych Thirugnanasambandara, Manikawaćakkara (Thiruwaćakam), Appara i Sundaramuthiego (Thewaram).

Wielki Śankaraćarja był gorącym wielbicielem Śri Akilandeśwari. Skomponował dla Bogini dwa hymny w sanskrycie: Akszara Malika i Mathrukapuszpamala. Przyozdobił także Jej Bóstwo kolczykami thadangam. Śankara wzniósł świątynie dla Pana Winajaki (Ganeśa) oraz Pana Subramanji (Kartikeji), z przodu i z tyłu głównego przybytku Akilandeśwari. Według przekazów, kiedy synowie stanęli obok Bogini, złagodniała, a Jej twarz rozjaśnił uśmiech matczynej miłości.

Kalamegam

Waradan dostał zadanie przygotowania wystawnego posiłku dla Bóstwa w świątyni (Maha najwethjam). Kucharz od urodzenia był wisznuitą, podobnie jak jego przyjaciółka Mohanangi. Któregoś dnia dziewczyna słuchała nauk Thiruwaćakamy. Słowa wielkiego mistrza zrobiły na niej tak wielkie wrażenie, że postanowiła odtąd wielbić tylko Śiwę. Nie chciała też, by jej przyszły mąż wielbił inne Bóstwo. Dlatego starała się przekonać narzeczonego do nauk Śiwa siddhanty. Zachęciła go także do intonowania mantry pańćakszara – „Om Namo Śiwaja”. Jej starania odniosły pożądany skutek. Także Waradan został oddanym wielbicielem Śiwy i wierną służbą zaskarbił sobie przychylność Bogini Akilandeśwari. Bogini obdarzyła go darem komponowania wspaniałej poezji. Waradan-poeta zasłynął jako „Kalamegan” – „czarna chmura” – ponieważ słowa niezrównanej urody płynęły z jego ust tak swobodnie, jak krople ulewy z ciemnej, monsunowej chmury. Kalamegan jest autorem poematu Thiruwanaikka Ula na cześć lokalnego Bóstwa.

Oto pozostali twórcy, którzy tematem swej twórczości uczynili Bóstwa Thiruwanaikki:
Święty Thajumanawar, były minister króla Widźajarenga Ćokkanathary z Tirućirapalli, komponował popularne poematy na cześć Bogini Akilandeśwari.
Ellappa Pulawar wysławiał Pana Dźambukeśwary w Sewwanthi Puranam.
Śri Kaćappa Muniwar (XVIII wiek), ze szkoły mnichów Thiruwaduthurai Mutt, jest autorem Thiruwanaikka Puranam. Tekst ten wyjaśnia doktrynę Śiwa siddhanty.
Appulingam lub Kalajwanan (XX wiek) napisał Kawai Murugan Pillai Tamil na cześć syna Śiwy – Kartikeji (Murugan w Tamil Nadu) oraz Thiruvanaikka Varalaru and History of the Temple.

A.V.R. Krysznaswamy Reddiar, znawca sanskrytu i języka tamilskiego, przetłumaczył tekst Śankary – Saundarja Lahari na tamilski. Utwór ten został wyryty na marmurowych ścianach pierwszego muru świątyni Akilandeśwari.

Obrzędy i festiwale

Niektóre festiwale mają charakter powszechny i ich obchody wyglądają podobnie we wszystkich świątyniach. Są też uroczystości specyficzne dla konkretnych sanktuariów. O tych ostatnich piszemy poniżej.

Świątynia Śri Dźambukeśwary. Jak utrzymują wierni, Bogini Parwati codziennie czci lingę. O praktyce tej przypomina rytuał, który odbywa się w świątyni każdego dnia w południe. Kapłan odprawiający obrzęd do Bogini Akilandeśwari ubiera się w sari, zakłada na głowę koronę Bogini i udaje się do przybytku Śri Dźambukeśwary i czci Go jakby był Boginią.

Jednym z największych i charakterystycznych festiwali w Thiruwanaikka jest
Pańćaprakara Utsawam. Z jego powstaniem wiąże się zdarzenie z zamierzchłej historii świata. Bóg Brahma stworzył dla siebie najpiękniejszą kobietę. Jej osoba pochłonęła go tak bardzo, że zaniedbał swe obowiązki. W konsekwencji świat pogrążył się w chaosie. Brahma, chcąc odpokutować za swój występek, zstąpił na Ziemię, by czcić Śiwę. W swej pielgrzymce po świątyniach Pana trafił w końcu do Śri Dźambukeśwary. Zbudował niewielki staw i medytował na jego brzegu. Któregoś dnia Śiwa ukazał mu się w postaci Parwati, a Parwati w postaci Śiwy. W ten sposób Boska Para dała Brahmie do zrozumienia, że Bóg i Jego Łaska są nierozdzielni i jednakowi. Brahma wielbił Ich, dzięki czemu odzyskał moc stwarzania. Wspomniany staw nosi nazwę Brahma tirtham i znajduje się w obrębie czwartego muru wokół świątyni. W dniu Pańćaprakara, przy akompaniamencie muzyki i wedyjskich hymnów, wyrusza pielgrzymka wokół pięciu murów świątyni. Wierni niosą na lektyce Bóstwo Śiwy w stroju Bogini i Bóstwo Akilandeśwari w stroju Boga.

W maju odbywa się festiwal Wasanthothsawam.

W styczniu, w dniu Rama Tirtham, odbywa się festiwal na wodzie.
W piątki, w tamilskim miesiącu adi, świątynia wypełnia się tysiącami wielbicieli, którzy oddają cześć Bogini od rana do północy.

Co dzień Bóstwa czci się kąpielami (abhiszekam) oraz kwiatami (arćanam). Świątynia przez większą część roku sprawia wrażenie, jakby odbywał się w niej nieustający festiwal.

Historia Thiruwaniki

Hindusi nie przywiązywali wagi do utrwalania zdarzeń historycznych. Brak kronikarskiej tradycji sprawił, że stan naszej wiedzy o przeszłości jest ubogi. Podobnie jest w przypadku świątyni Thiruwanaikka. Poniżej przedstawiamy tyle, ile udało się wydobyć z nielicznych źródeł.

Historycy różnią się w ocenie daty powstania oryginalnej świątyni. Miał zbudować ją Kotćengannan, król z dynastii Ćola, według jednych – ok. 600 roku p.n.e., według innych ok. 100 roku p.n.e. lub 100 roku n.e. Król zbudował majestatyczne gopuramy, szerokie drogi oraz osiemnaście klasztorów dla różnych filozoficznych szkół sanatana dharmy.

Drugi mur wokół świątyni wznieśli królowie Widźajabalan i Agulanga Walawan. Trzeci mur z gopuramami w wejściach oraz sale z rzędami kolumn pośrodku (mandapa) zbudował z kolei król Wikrama Ćola. Budowniczym czwartego muru oraz najwyższej gopuramy (Ajjan Gopuram) był król Sundara Pandijan.

Zewnętrzny mur (Thiruniritan Mathil), który jest także najdłuższym, zbudował święty Śiwamuni Siddhar. Wspominamy o tym w podrozdziale „Historia o Thiruniritan Mathil…”. Kompleks przeszedł gruntowną renowację na początku XX wieku oraz w 1963 roku.

Powyższe informacje powstały na podstawie książki „Tiruppani Malai”, która opisuje historię świątyni do XVIII wieku.

Oceń tekst 1 2 3 4 5 6
Średnia ocena: 3/6 (49 głosów)

Komentarze Facebook

Komentarze do tekstu Gaj słoni - część 4

Komentarzy: 0

Dodaj komentarz